Sayfalı Bellek Yönetimi
Fiziksel bellek üzerindeki aynı uzunluktaki bloklara çerçeve (frame), mantıksal bellek üzerindeki aynı uzunluktaki bloklara ise sayfa (page) denilmektedir. Bir sistemde çerçeve ve sayfa uzunlukları eşittir ve sayfaların uzunlukları donanım tarafından belirlenmektedir. İç ve dış parçalanma sorununun üstesinden gelmek için sayfalı bellek yönetimi (paging) kullanılabilir.
Sayfalı bellek yönetimi olan sistemlerde bellek adresi iki bölümden oluşmaktadır: sayfa numarası ve sayfa ofseti. Sayfa numarası (p) fiziksel bellekteki her bir sayfanın taban adresini tutan sayfa tablosundaki göstergedir. Sayfa ofseti (d) taban adresi ile birleştirilerek fiziksel bellekte sayfanın içerisindeki yerin belirlenmesinde kullanılır.
Her işlem eşit uzunluktaki sayfalara, ana bellek de eşit uzunluktaki çerçevelere ayrılmıştır. İşlemlerin hangi sayfasının hangi çerçevede olduğu bilgisi işlemlerin sayfa tablosunda tutulmaktadır. Aşağıdaki örnekte sayfa 0, çerçeve 1’de, sayfa 1 çerçeve 4’te, sayfa 2 çerçeve 3’te ve sayfa 3 de çerçeve 7’de yer almaktadır.
Mantıksal bellekteki bir adres, sayfa numarası ve sayfa ofsetinden oluşmaktadır. Bu adresin fiziksel bellekteki karşılığının bulunması için sayfa tablosu kullanılır.
İşletim sistemi bu yöntemi kullanırken boş çerçevelerin de listesini tutar.
Örnek:
4 bayt uzunluğunda sayfalardan oluşan 32 bayt’lık bir bellek olduğunu varsayınız. Sayfa tablosu yanda verilmiştir. Buna göre aşağıdaki mantıksal adresler için fiziksel adresleri bulunuz.
a) 0 b) 3 c) 4 d) 13
Fiziksel adresi hesaplamak için aşağıdaki formül kullanılabilir:
Fiziksel adres (FA) = Çerçeve Numarası (ÇN) * Çerçeve Boyutu (ÇB) + Ofset (O)
İlk olarak mantıksal belleğin çizilmesi gerekir. Ardından sayfa boyutuna göre belleğin bölünmesi ve her bir mantıksal adresin sayfa numarası ve sayfa ofsetinin hesaplanması gerekir. Sayfa numarası, sayfa tablosundan çerçeve numarasını bulmak için kullanılacaktır.
a) Mantıksal adres = 0 için;
Sayfa numarası = 0
Sayfa ofseti = 0
0 numaralı sayfanın bulunduğu çerçeve numarası = 5
Fiziksel Adres = Çerçeve No * Çerçeve Boyutu + Ofset => 5*4+0 = 20
b) Mantıksal adres = 3 için;
Sayfa numarası = 0
Sayfa ofseti = 3
0 numaralı sayfanın bulunduğu çerçeve numarası = 5
Fiziksel Adres = Çerçeve No * Çerçeve Boyutu + Ofset => 5*4+3 = 23
c) Mantıksal adres = 4 için;
Sayfa numarası = 1
Sayfa ofseti = 0
1 numaralı sayfanın bulunduğu çerçeve numarası = 6
Fiziksel Adres = Çerçeve No * Çerçeve Boyutu + Ofset => 6*4+0 = 24
d) Mantıksal adres = 13 için;
Sayfa numarası = 3
Sayfa ofseti = 1
3 numaralı sayfanın bulunduğu çerçeve numarası = 2
Fiziksel Adres = Çerçeve No * Çerçeve Boyutu + Ofset => 2*4+1 = 9
<< Devingen Bölümlü Bellek Yönetimi | Bölümlü Bellek Yönetimi >>
